[ 85 ] - پنجم : تجارت حرام است : و آن ( بر ) چند نوع است : اول : بيع نجس العين ؛ ( 1 ) مگر چيزهائى كه مستثنا است در محل خود . و مايعات متنجّسى كه قابل تطهير نباشد - مثل سركه - مگر چيزهائى كه مستثنى است در محل خود . دوم : بيع حرام است ؛ چون آلت اعمال حرام ، مثل طبل ، و نى ، و سرنا ، و شطرنج ، ( 2 ) و بت و مانند اينها ، و اجاره دادن

--> 1 - ( امد ) البته در صورتى است كه منفعت بردن از چيزى ، منوط به طهارت آن شىء باشد ، ولى عنوان نجس بودن مانع از بيع ، و موجب حرمت نيست - مانند بيع خون براى حفظ نفوس - بلكه ظاهرا چون منفعت بسيارى از چيزهاى نجس - مثل خون - تنها خوردن تصوّر مىشده است ، لذا خريدوفروش آن را حرام مىدانسته‌اند ، امّا اكنون كه منفعت آن بالاتر از اينهاست ، چه بسا در بعضى شرائط ، بيع آن لازم و واجب هم باشد ، مثل مورد حفظ نفس و ادامهء حيات مؤمنين ، و مانند اين امور . 2 - ( امد ) در فرضى است كه در راه حرام به كار رود - مثل مورد قمار و برد و باخت حرام - ولى اگر به عنوان ورزش فكرى ، يكى از آلات علم رياضى محسوب شود ، موضوع ديگرى است ، و حكم حرمت ندارد .